به گزارش توفان، گودال ماریانا، عمیق‌ترین نقطه اقیانوس‌های زمین، جایی است که به نظر می‌رسد باید پر از هیولاهای عجیب باشد، اما واقعیت این است که ما هنوز تقریباً هیچ چیز درباره آن نمی‌دانیم. این گودال در غرب اقیانوس آرام و در نزدیکی جزایر ماریانا قرار دارد و عمق آن در قسمت «چلنجر دیپ» به حدود ۱۰,۹۲۷ متر می‌رسد. برای درک این عمق کافی است بدانید که اگر اورست را در آن بیندازید، قله‌اش هنوز بیش از دو کیلومتر زیر آب می‌ماند.
موجودات عجیبی که در آن زندگی می‌کنند
با وجود تاریکی مطلق، فشار وحشتناک و سرمای نزدیک به انجماد، زندگی در این گودال وجود دارد، اما نه از نوع هیولاهای فیلم‌ها.
آمیب‌های غول‌پیکر (Xenophyophores)
یکی از عجیب‌ترین موجودات کشف‌شده در این گودال، آمیب‌های تک‌سلولی غول‌پیکری هستند که اندازه هر سلول آن‌ها می‌تواند به بیش از ۱۰ سانتی‌متر برسد. این موجودات در عمق ۱۰,۶۴۱ متری در بخش «سیرنا دیپ» گودال ماریانا شناسایی شده‌اند. آن‌ها در تاریکی مطلق زندگی می‌کنند و به طرز شگفت‌آوری در برابر فلزات سنگین مانند سرب و جیوه مقاوم هستند، چون این فلزات را در بدنشان جمع می‌کنند.
کرم‌های لوله‌ای و نرم‌تنان
در سال ۲۰۲۵، محققان چینی با زیردریایی «فندوز» (Fendouzhe) موفق شدند کلونی‌های عظیمی از کرم‌های لوله‌ای و نرم‌تنان را در عمق ۹,۵۳۳ متری کشف کنند. این موجودات از مواد شیمیایی مانند متان که از شکاف‌های کف دریا خارج می‌شود تغذیه می‌کنند (فرآیندی به نام شیمیوسنتز) و نیازی به نور خورشید ندارند.
جانوران ساکن سطوح سنگی
یک مطالعه جدید در سال ۲۰۲۶ نشان داد که دیواره‌های سنگی گودال ماریانا پوشیده از موجودات ریز (اغلب میلی‌متری) هستند که تراکم آن‌ها می‌تواند به ۴,۳۰۰ فرد در هر دسی‌متر مربع برسد. این موجودات از گرده‌های گیاهان خشکی (مثل کاج) که به اعماق می‌ریزند تغذیه می‌کنند و کشف آن‌ها فرضیات قبلی درباره حیات در این عمق را به چالش کشیده است.
چرا هنوز کامل کاوش نشده است؟
با وجود پیشرفت فناوری، کاوش در گودال ماریانا یکی از سخت‌ترین چالش‌های بشر است و دلایل متعددی دارد:
۱. فشار خردکننده
در عمق ۱۱ کیلومتری، فشار آب حدود ۸ تن بر هر اینچ مربع است. این فشار می‌تواند هر وسیله‌ای را در هم بکوبد. در سال ۱۹۶۰، زمانی که اولین انسان‌ها (ژاک پیکار و دان والش) به عمق رفتند، در میانه راه یکی از پنجره‌های شیشه‌ای زیردریایی‌شان ترک خورد. حتی امروزه، ساخت وسایلی که بتوانند این فشار را تحمل کنند، بسیار پرهزینه و پیچیده است.
۲. تاریکی مطلق و سرمای شدید
نور خورشید هرگز به این عمق نمی‌رسد. دمای آب نیز نزدیک به صفر است. این شرایط، کاوش را به تجهیزات بسیار پیشرفته‌ای نیازمند می‌کند که بتوانند در تاریکی مطلق کار کنند.
۳. تعداد بسیار کم سفرهای انسانی
تا به امروز، کمتر از ۳۰ نفر موفق شده‌اند به عمق چلنجر دیپ برسند. اولین سفر در سال ۱۹۶۰ حدود ۵ ساعت طول کشید. بعد از آن، تا سال ۲۰۱۲ (سفر جیمز کامرون) هیچ سفر سرنشین‌داری انجام نشد. این تعداد کم، نشان‌دهنده دشواری و خطر بالای این سفرهاست.
۴. وسعت و پیچیدگی ساختاری
گودال ماریانا فقط یک چاله ساده نیست. این گودال حدود ۲,۵۵۰ کیلومتر طول دارد و توپوگرافی آن بسیار پیچیده است. حتی اندازه‌گیری دقیق عمق آن نیز چالش‌برانگیز است. مطالعات مختلف اعداد متفاوتی (مثلاً ۱۰,۹۲۰ یا ۱۰,۹۲۷ متر) گزارش کرده‌اند و محققان ژاپنی در سال ۲۰۲۶ اعلام کردند که انتخاب مدل سرعت صوت در آب می‌تواند تا ۱۸ متر اختلاف در اندازه‌گیری ایجاد کند. این یعنی ما حتی در اندازه‌گیری ساده‌ترین ویژگی آن (عمق) هم با عدم قطعیت روبرو هستیم.
۵. هزینه و خطر از دست دادن تجهیزات
ساخت زیردریایی‌هایی که بتوانند به این عمق برسند، میلیون‌ها دلار هزینه دارد. در سال ۲۰۱۴، یک وسیله نقلیه زیرآبی (ROV) به نام Nereus در عمق ۹,۹۰۰ متری در گودال دیگری از بین رفت که نشان‌دهنده ریسک بالای این کار است.
در مجموع، گودال ماریانا یک دنیای بیگانه در سیاره خودمان است. موجودات آن شبیه موجودات فیلم‌های ترسناک نیستند، اما به طرز شگفت‌آوری با شرایط سخت سازگار شده‌اند. و دلیل اصلی ناشناخته ماندن آن، نه نبود کنجکاوی، بلکه ترکیب فشار وحشتناک، تاریکی مطلق، هزینه‌های سرسام‌آور و خطرات جانبی است که هر سفر به آن را به یک عملیات بسیار پیچیده تبدیل می‌کند.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.